Hoe je klant jou als leverancier beoordeelt, in vijf stappen
Ergens in het kantoor van je opdrachtgever ligt een lijst met leveranciers, en jouw naam staat erop. Wat er met die lijst gebeurt bepaalt of je volgend jaar nog levert. Het proces erachter is minder mysterieus dan het voelt, en het staat grotendeels in zijn eigen wet.
Wat de wet hem opdraagt te wegen
De Cyberbeveiligingswet laat het niet bij de opdracht om de keten te beveiligen. Ze zegt er ook bij waar hij per leverancier naar moet kijken.
“de specifieke kwetsbaarheden van elke rechtstreekse leverancier en dienstverlener; de algemene kwaliteit van de producten en de cyberbeveiligingspraktijken van haar leveranciers en dienstverleners, met inbegrip van hun veilige ontwikkelingsprocedures”
Artikel 21, vierde lid Cbw
Dat is de inhoudsopgave van elke vragenlijst die je ooit krijgt. Wie dat lid leest, weet vooraf waar de vragen vandaan komen: niet uit de fantasie van een inkoper, maar uit twee zinnen wetgeving.
De vijf stappen die hij zet
Een Nederlands auditbureau beschrijft het proces in vijf stappen, en die volgorde kom je bij de meeste opdrachtgevers in een of andere vorm tegen.
- Beleid. Hij legt vast wat hij van leveranciers verlangt, en waarom.
- Inventarisatie. Hij maakt de lijst: wie levert wat, en wat raakt dat.
- Beoordeling. Hij stuurt de vragenlijst, of laat een audit doen.
- Contract. Wat eruit komt, gaat de overeenkomst in.
- Controle. Hij kijkt later of het nog klopt.
Die vijf stappen zijn praktijk, geen wettekst. Ze staan zo niet in de wet en er hoort dus ook geen artikelnummer bij. Wat er wel in de wet staat is de weging uit lid 4 hierboven, en die zit in stap drie.
Wat jij per stap kunt neerleggen
Bij stap een en twee zit je niet aan tafel. Daar kun je alleen zorgen dat je vindbaar bent: een beveiligingscontact met een naam, zodat de vragenlijst bij de juiste persoon binnenkomt en niet bij een algemeen postvak blijft liggen.
Stap drie is waar het bij jou aankomt. Daar helpt het om vooraf te hebben wat lid 4 noemt: wat er bij jou kwetsbaar is en wat je daaraan doet, en hoe je werkt. Lever je software, dan valt onder die weging ook je ontwikkelproces. Dat is een vraag die veel dossiers overslaan, en een van de weinige waar een softwareleverancier zich echt mee onderscheidt.
Bij stap vier en vijf verschuift het van beschrijven naar aantoonbaar blijven. Wat je in het contract toezegt, wordt later nagekeken. Een verklaring met een datum en een verantwoordelijke overleeft die controle. Een mail met losse antwoorden is een jaar later niet terug te vinden, ook niet door jezelf.
Waar je uit de lijst valt
Niet door een sanctie. De wet wijst jou niet aan, dus er komt geen toezichthouder langs. Je valt eruit bij stap vier, in stilte, als er een leverancier is die zijn papier wel op orde had. Dat is een contractrisico en een concurrentierisico, en het is precies het soort verlies dat je pas merkt als het contract niet wordt verlengd.
Wat je klant bij stap drie wil zien, ligt in het volledige pakket van negen documenten, inclusief de leveranciersverklaring. Dat kost eenmalig €595 excl. btw. De gratis scopecheck laat in een paar minuten zien waar dit bedrijf op die weging al staat.
Vragen en antwoorden
- Waar kijkt mijn opdrachtgever naar bij een leveranciersbeoordeling?
- De wet noemt twee dingen: jouw specifieke kwetsbaarheden, en de algemene kwaliteit van je producten en je manier van werken, inclusief je ontwikkelproces als je software levert. Dat staat in artikel 21, vierde lid.
- Welke stappen doorloopt hij?
- In de praktijk vijf: beleid, de lijst met leveranciers, de beoordeling zelf, vastleggen in het contract, en later controleren. De beoordeling is de stap waar jij iets moet aanleveren.
- Moet ik als leverancier zelf leveranciers beoordelen?
- De wet verlangt dat niet van jou. Je klant vraagt vaak wel wie jouw eigen leveranciers zijn, omdat zijn keten daar doorloopt. Een overzicht is dan genoeg; een heel beoordelingsproces hoeft niet.
- Kan ik afvallen door zo'n beoordeling?
- Ja, maar niet door een sanctie. Je verliest het bij de contractkeuze, tegen een leverancier die zijn stukken wel klaar had liggen.
- Hoe vaak wordt dit herhaald?
- Dat verschilt per opdrachtgever. De laatste stap is controleren of de afspraken nog kloppen, dus reken op een herhaling bij contractverlenging of na een incident.
Verder lezen
- Je klant stuurt een NIS2-clausule: wat je deze week kunt beantwoordenWat je binnen een week uit je eigen systemen haalt.
- Ketenverantwoordelijkheid: waarom je klant naar jou kijktWaarom die lijst er überhaupt is.
- Zeven vragen die in elke leveranciersvragenlijst terugkomenDe vragen waarin stap drie meestal bij jou aankomt.
- Wat een inkoper vraagt zodra NIS2 in de aanbesteding staatWat er gebeurt als dezelfde beoordeling een sluitingsdatum krijgt.